Over zwijgende colleges en beslissende raden

Dankzij de moderne communicatiemiddelen wordt het openbaar bestuur, terecht, gedwongen om goed af te wegen welke informatie we wel of niet kunnen delen met de buitenwereld. De besluitvorming binnen de gemeente wordt vaak voorafgegaan door een periode waarin we zaken niet naar buiten (kunnen of mogen) brengen. Dat maakt het wel eens moeilijk om de buitenwereld frank en vrij tegemoet te treden. Meestal kan dat pas nadat het college een voorstel aan de raad heeft gedaan.

De raad is de baas

De gemeenteraad is het hoogste orgaan van de gemeente en besluit over al die zaken waar hij een beslissing over wil nemen. Het college van burgemeester en wethouders voert de wensen van de raad uit. De raad kan het college vragen een voorstel op te stellen waarover besloten kan worden. Daarbij geeft de raad de randvoorwaarden aan en stelt hij de doelen vast. Uiteindelijk besluit de raad of hij de uitvoering door het college ook goed vindt.

Het college voert uit

Het college is belast met prioritering van het werk, het aansturen van de ambtelijke dienst en beoordeelt of de uitvoering overeenkomt met de wensen van de raad. Het college besluit met meerderheid van stemmen. Een wethouder heeft geen andere wettelijk positie, dan het lidmaatschap van het college van B&W met het stemrecht daarin.

Openheid

Openheid over voorstellen van het college bestaat vanaf het moment dat het college akkoord is. Er is ook een andere reden waarom een wethouder op zijn tong moet bijten. De zakelijke belangen van de gemeente, belanghebbenden en commerciële partners moeten ook beschermd worden. Er zijn namelijk niet alleen nieuwsgierige mensen op deze wereld maar ook partijen die hun eigen voordeel nastreven en daarvoor informatie nodig hebben. Het college kan daardoor vaak pas achteraf verantwoording afleggen aan de gemeenteraad.

Kaders en uitvoering

Sommige dossiers vindt de raad zo belangrijk dat hij behoefte heeft om tijdens de voorbereiding van het collegebesluit op de hoogte te worden gehouden. Soms hebben raadsleden het gevoel dat ze onvoldoende informatie hebben, zoals vòòr het debat over de Lage Zijde in oktober. Gelukkig kon het college tijdens dat debat voldoende openheid geven en heeft de raad aangegeven op welke momenten hij wil worden bijgepraat.

Vertrouwelijk vergaderen

Bij dit soort vraagstukken vergadert de raad soms “achter gesloten deuren” om het college de ruimte te geven vrijuit te spreken. In zo’n vergadering bespreekt het college de keuzes die het wil maken binnen de kaders die de raad stelt. We proberen dat zoveel mogelijk te voorkomen, omdat de raadsvergadering zoveel mogelijk openbaar hoort te zijn.

Lobbyisten

Er zijn in de samenleving voldoende mensen die eigenlijk liever aan de voorkant van dat proces optreden. Gedreven door een commercieel of maatschappelijk belang oefenen zij druk uit op het college om een voorstel te doen dat hen welgevallig is. Het zijn vaak mensen met het hart op de goede plaats die een bijdrage aan het debat willen leveren. Deze ‘lobbyisten’ bellen meestal aan bij de verkeerde deur. Ze kunnen wèl aankloppen bij de leden van de raad om hun zaak duidelijk te maken. Tegenwoordig kan zelfs elke Alphenaar deelnemen aan de informatieavonden op donderdag en zijn geluid laten horen.

De wethouder heeft geen positie

De wethouder is in feite ,niets van iets', zoals een vroegere gemeentesecretaris het ooit uitdrukte. Alles wat een wethouder voorbereidt, moet uiteindelijk door het college worden geaccordeerd. Een wethouder heeft wèl de opdracht om gemeenschapsgeld goed en zorgvuldig uit te geven. Wat is goed? In mijn optiek is het college gehouden de beslissing van de raad optimaal uit te voeren, ook als de raad ervoor kiest om een andere afweging te maken dan sommige deelnemers aan het publieke debat voorstaan.

Luisteren

Al deze zaken zorgen ervoor dat het college eerst verantwoordelijkheid aflegt aan de raad over genomen besluiten en daarná in het publieke domein de beslissingen en overwegingen verklaart. Het college staat vòòr die tijd altijd open voor uw opmerkingen en suggesties. We luisteren naar u, maar we doen er pas uitspraken over nadat de raad heeft gesproken. Want ook in Alphen aan den Rijn is de raad de baas.

Reageren

Bericht:* Naam:* E-mailadres:* (wordt niet weergegeven) Website: Voer onderstaande lettercode in:* (ter preventie van spam)

Tekst niet goed leesbaar? Lettercode vernieuwen

Reageer

* - verplichte velden